Malolos - Landas ng Pagkabansang Pilipino, 1899

NHCP Photo Collection, 2023

NHCP Photo Collection, 2023

NHCP Photo Collection, 2023

Location: Malolos Cathedral, Malolos City, Bulacan

Category: Sites/Events

Type: Site

Status: Level II - Historical marker

Marker unveiling date: 10 September 2023

Installed by: National Historical Commission of the Philippines (NHCP)

Marker text:

MALOLOS

LANDAS NG PAGKABANSANG PILIPINO, 1899

SAKSI ANG POOK NA ITO SA PAGKABANSA NG PILIPINAS, ANG KAUNA-UNAHANG REPUBLIKA SA BUONG ASYA. ANG PANANDANG PANGKASAYSAYANG ITO AY PINASINAYAAN SA PAGGUNITA SA IKA-125 ANIBERSARYO NG KALAYAAN AT PAGKABANSANG PILIPINO, 12 HUNYO 2023 – 23 MARSO 2026.

Katedral ng Malolos

NHCP Photo Collection, 2022

NHCP Photo Collection, 2022

NHCP Photo Collection, 2022

Location: Malolos, Bulacan

Category: Buildings/Structures

Type: House of worship

Status: Level II - Historical marker

Marker date: 14 March 2022

Installed by: National Historical Commission of the Philippines (NHCP)

Marker text:

KATEDRAL NG MALOLOS

ITINATAG NG MGA AGUSTINO BILANG PAROKYA NG MALOLOS SA PATRONATO NG NUESTRA SEÑORA DE LA INMACULADA CONCEPCION, 11 HUNYO 1580. NAGSIMULA BILANG SIMBAHANG GAWA SA NIPA AT KAWAYAN. DITO RIN IPINAGAWA ANG SIMBAHAN AT KUMBENTO NA YARI SA BATO, 1601-1744. NASUNOG, 1813. NASIRA NG LINDOL, 1816. PINANGUNAHAN NI PADRE MELCHOR FERNANDEZ, OSA, ANG PAGPAPATIBAY SA SIMBAHANG GAWA SA BATO, 1817. ISINAAYOS ANG KUMBENTO AT ANG HARAPAN NITO, 1819. MULING NIYANIG NG MALAKAS NA LINDOL, 3 HUNYO 1863. DITO NANGYARI ANG MAKASAYSAYANG PAGDULOG NG DALAWAMPUNG DALAGA NG MALOLOS KAY GOB. HEN. VALERIANO WEYLER UPANG MAKAPAG-ARAL NG WIKANG ESPANYOL, 12 DISYEMBRE 1888. NAGSILBING TAHANAN NI PANGULONG EMILIO AGUINALDO AT PRESIDENCIA NG PAMAHALAANG REBOLUSYUNARYO AT NG UNANG REPUBLIKA NG PILIPINAS, 10 SETYEMBRE 1898 – 29 MARSO 1899. SINUNOG NG MGA SUNDALONG PILIPINO AT KALAUNA’Y NAGING HIMPILAN NI HENERAL ARTHUR MACARTHUR NANG KUBKUBIN ANG MALOLOS NG MGA AMERIKANO, 31 MARSO 1899. MULING ISINAAYOS, 1902-1936. ITINANGHAL NA KATEDRAL NG DIYOSESIS NG MALOLOS, 11 MARSO 1962. HINIRANG NA BASILICA MENOR NI SANTO PAPA JUAN PABLO II, 1999. BAHAGI NG MAKASAYSAYANG BAYAN NG MALOLOS NA IDINEKLARANG PAMBANSANG PALATANDAANG PANGKASAYSAYAN, 15 AGOSTO 2001. 

PINASINAYAAN ANG PANANDANG PANGKASAYSAYANG ITO BILANG PAGGUNITA SA IKA-60 ANIBERSARYO NG DIYOSESIS NG MALOLOS, 2022.

Simbahan ng Barasoain*

NHCP Photo Collection, 2012

NHCP Photo Collection, 2012

NHCP Photo Collection, 2012

Location: Barasoain Church, Paseo del Congreso cor. Don Antonio Bautista Street, Malolos, Bulacan

Category: Buildings/Structures

Type: House of Worship, NHCP Museum

Link to the museum: Museo ng Republika ng 1899

Status: National Historical Landmark

Legal basis: Presidential Decree No. 260, s. 1973 

Marker date: 1976

Installed by: National Historical Institute (NHI)

Marker text:

SIMBAHAN NG BARASOAIN

SA BISA NG KAUTUSAN NG PANGULO BILANG 260, AGOSTO 1, 1973 NA SINUSUGAN NG KAUTUSAN BILANG 375, ENERO 14, 1974, ANG SIMBAHANG ITO AY IPINAHAYAG NA PAMBANSANG PALATANDAANG MAKASAYSAYAN.

Jose C. Cojuangco (1896–1976)

Location: 540 Paseo del Congreso, Malolos, Bulacan

Category: Personages

Type: Biographical marker

Status: Level II - Historical marker

Marker date: 2008

Installed by: National Historical Institute (NHI)

Marker text:

JOSE C. COJUANGCO 

(1896–1976)

MAMBABATAS AT MANGANGALAKAL. ISINILANG SA MALOLOS, BULACAN, 3 HULYO 1896. NAGTAPOS NG ABOGASYA SA ESCUELA DE DERECHO, NGAYO’Y MANILA LAW COLLEGE, 1920. KONSEHAL NG PANIQUI, TARLAC, 1922–1925. KINATAWAN NG TARLAC SA LEHISLATURA NG PILIPINAS, 1934–1947. NAGTATAG AT NAGING TAGAPANGULO NG PHILIPPINE BANK OF COMMERCE, 1938. TUMANGGAP NG AMERICAN MEDAL FOR FREEDOM MULA KAY PRESIDENTE HARRY S. TRUMAN PARA SA KANYANG KONSTRIBUSYON NOONG IKALAWANG DIGMAANG PANDAIGDIG, 16 AGOSTO 1947. PINANGASIWAAN ANG HACIENDA LUISITA, 1959–1976. YUMAO SA BAYAN NG TARLAC, 21 AGOSTO 1976.

Heneral Isidoro D. Torres

Torres @ 150 commemorative event, 2016. NHCP Photo Collection

Torres @ 150 commemorative event, 2016. NHCP Photo Collection

Location: Barangay Matimbo Road, Matimbo, Malolos, Bulacan

Category: Personages

Type: Biographical marker

Status: Level II - Historical marker

Marker date: September 15, 1956

Installed by: Philippines Historical Committee (PHC)

Marker text:

HENERAL ISIDORO D. TORRES

ISINILANG NOONG IKA-10 ABRIL 1866 SA BARYO NG MATIMBO, MALOLOS; ANAK NINA FLORENCIO TORRES AT MARIA DAYAO; NAGTAPOS NG SEGUNDA ENSEÑANZA SA KOLEHIYO NG SAN JUAN DE LETRAN AT PAGKA BATSILYER SA UNIBERSIDAD NG SANTO TOMAS; NAGING CABEZA DE BARANGAY SA LOOB NG TATLONG TAON, 1890–1892; UMANIB SA KATIPUNAN, 1892, AT KILALA SA TAGURING “MATANG LAWIN”; NAKIHAMOK SA IBA’T IBANG MADUGONG LABANAN SA TULAY NG BAGBAG, KALUMPIT, SAN RAFAEL, BINAKOD, AT BARASOAIN, 1896–1899; NAGING KORONEL SA REPUBLIKA NG BIYAK-NA-BATO, 1897; KASAPI SA KONGRESO NG MALOLOS, 1898; NAGING GOBERNADOR MILITAR DE LA PLAZA SA TUNGKULING BRIGADYER, 1898; NAGTATAG NG GERILYA NANG ANG MALOLOS AY MAPASAKAMAY NI HENERAL ARTHUR MACARTHUR, IKA-31 NG MARSO, 1899; JUEZ DE PAZ NG SAN ANTONIO, NUWEBA ESIHA, 1909–1912. NAMATAY NOONG IKA-5 NG DISYEMBRE, 1928.

Site of the ratification of the Malolos Constitution

Location: Barasoain Church, Malolos, Bulacan

Category: Sites/Events

Type: Site

Status: Level II - Historical marker

Marker date: 1969

Installed by: National Historical Commission (NHC)

Marker text:

MULA SA KANYANG TANGGAPAN SA KUMBENTONG ITO NOONG ENERO 21, 1899 SI HENERAL EMILIO AGUINALDO Y FAMY, PANGULO NG REPUBLIKA NG PILIPINAS, AY NAGPAHAYAG NG PAGKAKABISA NG SALIGANG BATAS NG MALOLOS NA ANG MALAKING BAHAGI AY BINALANGKAS NI FELIPE G. CALDERON AT PINAGTIBAY NG KONGRESO NG HIMAGSIKAN NA NAGPULONG SA SIMBAHAN NG BARASOAIN NOONG SETYEMBRE 15, 1898. SA PAMAMAGITAN NG ISANG UTOS NA INILAGDA NOONG OKTUBRE 19, 1898, ITINATAG DITO NI HENERAL AGUINALDO ANG LITERARIO-CIENTIFICA UNIVERSIDAD DE FILIPINAS AT HINIRANG NA UNANG REKTOR SI JOAQUIN GONZALEZ.

Guillermo E. Tolentino (1890-1976)

NHCP Photo Collection, 2012

Location: Sabitan Street, Malolos, Bulacan

Category: Personages

Type: Biographical marker

Status: Level II - Historical marker

Marker date: 28 July 2012

Installed by: National Historical Commission of the Philippines (NHCP)

Marker text:

GUILLERMO E. TOLENTINO

(1890–1976)

ESKULTOR SA ESTILONG KLASIKO AT NANGUNA SA PAGLILOK NG MGA MONUMENTAL NA ESKULTURA SA PILIPINAS. ISINILANG SA MALOLOS, BULAKAN, 24 HULYO 1890. NILIKHA ANG MGA OBRAS MAESTRANG “BONIFACIO MONUMENT” SA LUNGSOD NG KALOOKAN, 1933, AT ANG “U.P. OBLATION” SA UNIBERSIDAD NG PILIPINAS SA DILIMAN, LUNGSOD QUEZON, 1935. NAGTAGUYOD NG ESTILONG KLASIKO SA HARAP NG PAGLAGANAP NG MODERNONG ESTILO SIMULA NOOG 1982. NILAMPASAN ANG LIMITASYON NG PAMAMARAANG KONSERBATIBONG KLASIKO AT ANG KANYANG MGA OBRA AY ITINURING NA PINAKAMHUSAY SA KANYANG PANAHON. HINIRANG NA PAMBANSANG ALAGAD NG SINING SA LARANGAN NG SINING BISWAL (ESKULTURA), 1973. YUMAO SA LUNGSOD NG MAYNILA, 12 HULYO 1976.

Emilio Aguinaldo y Famy (Malolos)

Location: Barasoain, Malolos, Bulacan (Region III)
Category: Personages
Type: Biographical marker
Status: Level II - Historical marker
Marker date: January 23, 2012

Installed by: National Historical Commission of the Philippines (NHCP)

Marker text:

EMILIO AGUINALDO Y FAMY

(1869–1964)

UNANG PANGULO NG PILIPINAS. DITO NIYA SA MALOLOS PANSAMANTALANG INILIPAT ANG PAMAHALAANG REBOLUSYONARYO MULA BAKOOR, KABITE DAHIL SA NAPIPINTONG DIGMAANG FILIPINO–AMERIKANO, 10 SETYEMBRE 1898–31 MARSO 1899. PINULONG ANG KONGRESO NG MALOLOS SA SIMBAHAN NG BARASOAIN, BULACAN UPANG MAGBALANGKAS NG SALIGANG BATAS, 15 SETYEMBRE 1898 NA NAGTATAG NG REPUBLIKA NG PILIPINAS, ANG UNANG REPUBLIKA SA ASYA, 23 ENERO 1899.

Site of the Schoolhouse of the Women of Malolos

 

Location: Malolos, Bulacan (Region III)

Category: Sites/Events
Type: Site
Status: Level II - Historical marker

Marker date: 20 June 1961

Installed by: Philippines Historical Committee (PHC)

Marker text:

POOK NA KINATAYUAN NG BAHAY PAARALAN NG MGA KADALAGAHAN NA NILIHAMAN NI JOSE RIZAL BUHAT SA LONDRES NOONG IKA-22 NG PEBRERO, 1889, NG KANYANG BANTOG NA SULAT NA PINAMAGATANG “SA MGA KABABAYANG DALAGA SA MALOLOS.” NOONG IKA-12 NG DISYEMBRE, 1888, ANG 21 DALAGANG TAGA-MALOLOS AY HUMINGI NG PAHINTULOT SA GOBERNADOR HENERAL WEYLER NA MAKAPAGBUKAS, SA SARILING GUGOL NILA, NG ISANG PAAARALANG PANGGABI NA MAGTUTURO NG WIKANG KASTILA. SA KANYANG SULAT AY PINURI NI RIZAL ANG MGA NATURANG DALAGA DAHIL SA KANILANG PAGKUKUSA, SIGASIG AT DIWANG MAKABAYAN.

Pook Gobierno Militar de la Plaza (now MERALCO Malolos)

Location: Malolos, Bulacan (Region III)

Category: Buildings/Structures
Type: Building
Status: Level II - Historical marker

Marker date: January 28, 2008

Installed by: National Historical Institute (NHI)

Marker text:

POOK NG GOBIERNO MILITAR DE LA PLAZA

MALOLOS, BULACAN

POOK NA KINATAYUAN NG KUWARTEL NI HENERAL ISIDORO TORRES NOONG ITINALAGA ANG PAMAHALAANG REBOLUSYONARYO AT UNANG REPUBLIKA NG PILIPINAS HANGGANG SA DIGMAANG FILIPINO–AMERIKANO, 1898–1899. DITO IPINATAYO ANG BAHAY NG MAG-ASAWANG YGNACIO ADRIANO AT GREGORIA VASQUEZ, 1916. HANGGANG SA MABILI NG MERALCO BILANG SANGAY SA MALOLOS, 1995. ISINAAYOS AT PINASINAYAAN, 21 MAYO 1997. HALIMBAWA NG ESTILONG ART NOUVEAU NOONG UNANG BAHAGI NG IKADALAWAMPUNG DANTAON AT KONSERBASYON AYON SA KONSEPTO NG ADAPTIVE RE-USE.

Alberta Uitangcoy House

NHCP Photo Collection

Location: Malolos, Bulacan (Region III)

Category: Buildings/Structures
Type: House
Status: Heritage House

Legal basis: Res. No. 7, S. 2010

Declared by: National Historical Commission of the Philippines (NHCP)

Casa Real Shrine*

NHCP Photo Collection, 2014

NHCP Photo Collection, 2014

Location: Malolos, Bulacan (Region III)

Category: Buildings/Structures

Type: NHCP Museum

Link to the museum: Museo ng Kasaysayang Pampulitika ng Pilipinas
Status: Level I- National Shrine

Marker date: June 11, 1990

Installed by: National Historical Institute (NHI)

Marker text:

CASA REAL

UNANG IPINATAYONG YARI SA KAWAYAN AT KOGON,1580; PINAAYOS SA KAHOY AT NIPA NOONG IKA-16 NA DANTAON. IPINAGAWANG YARI SA BATO, 1767; NG LADRILYO AT MORTAR 1786, PAMULING IPINATAYO, 1843, PINAGANDA AT NAGKAROON NG BALKONAHE, 1918. NAGING TANGGAPAN NG GOBERNADORCILLO NOONG PANAHON NG KASTILA; TESORERIYA NG PAMAHALAANG KASTILA NOONG PANAHON NG PANANAKOP NG MGA INGLES SA MAYNILA; DITO NILIMBAG ANG LA INDEPtNDENCIA, EL HERALDO DE LA INDEPENDENCIA, EL HERALDO DE LA REVOLUCION, KALAYAAN, AT KAIBIGAN NG BAYAN. NASIRA SA KALAUNAN AT MULA SA NALALABING PADER AT HALIGI, PINASIMULANG AYUSIN AT PAPANUMBALIKIN SA DATING KAAYUSAN ANG MAKASAYSAYANG GUSALING ITO,1980.

Church of Barasoain

NHCP Photo Collection

Location: Malolos, Bulacan

Category: Buildings/Structures

Type: House of worship

Status: Level II - Historical marker

Marker date: 1940

Installed by: Philippines Historical Committee (PHC)

Marker text:

CHURCH OF BARASOAIN

BARASOAIN WAS ORIGINALLY PART OF MALOLOS UNTIL ITS OFFICIAL SEPARATION ON AUGUST 31, 1859. IN 1903 IT BECAME PART OF MALOLOS AGAIN. THE OLD CHURCH CONSTRUCTED BY REV. FRANCISCO ROYO, O.S.A., WAS DESTROYED BY FIRE IN MAY, 1884, BUT REBUILT BY REV. JUAN GIRON, O.S.A., IN 1885. THIS CHURCH WAS THE SEAT OF THE REVOLUTIONARY CONGRESS WHICH CONVENED FROM THE MIDDLE OF SEPTEMBER, 1898, TO THE LAST WEEK OF FEBRUARY, 1899, UNDER THE PRESIDENCY OF PEDRO A. PATERNO. AMONG THE IMPORTANT MEASURES PASSED BY THE CONGRESS WAS THE MALOLOS CONSTITUTION, DRAFTED CHIEFLY BY FELIPE G. CALDERON.

The church is the site of the historic Malolos congress and the inauguration of the First Philippine Republic.  The museum focuses on the Philippine as Asia’s First Republic.

Virtual tour (Flash plug-in needed): Click here!

Historic Town Center of Malolos*

NHCP Photo Collection

Location: Malolos, Bulacan (Region III)

Category: Sites/Events

Type: Site, City/Town, Heritage Zone/Historic Center

Status: Level I- National Historical Landmark

Legal basis: Resolution No. 2, s. 2001