Heneral Trias

Location: General Trias, Cavite

Category: Sites/Events

Type: Town/City

Status: Level II - Historical marker

Marker date: 1979

Installed by: National Historical Institute (NHI)

Marker text: 

HENERAL TRIAS

ITINATAG ANG BAYAN NG HENERAL TRIAS, DATI'Y SAN FRANCISCO DE MALABON, NOONG TAONG 1720.

DITO NAGANAP ANG UNANG MATAGUMPAY NA PAKIKIPAGLABAN SA MGA KASTILA NOONG IKA-31 NG AGOSTO, 1896 SA PAMUMUNO NI HEN. ARTEMIO RICARTE. DITO RIN NANIRAHAN SI ANDRES BONIFACIO HANGGANG SA MAIRAOS ANG KAPULUNGAN NG TEJEROS NOONG MARSO 22, 1897 NA SIYANG NAGING BINHI NG UNANG REPUBLIKA NG PILIPINAS.

General Trias

Location: General Trias, Cavite

Category: Sites/Events

Type: Site

Status: Level II - Historical marker

Marker date: 17 March 1990

Installed by: National Historical Institute (NHI)

Marker text: 

GENERAL TRIAS

ITINATAG ANG BAYAN NG HENERAL TRIAS, DATI'Y SAN FRANCISCO DE MALABON, NOONG 1720.

DITO NAGANAP ANG UNANG MATAGUMPAY NA PAKIKIPAGLABAN SA MGA KASTILA NOONG IKA-31 NG AGOSTO, 1896 SA PAMUMUNO NINA HEN. ARTEMIO RICARTE. DITO RIN NANIRAHAN SI ANDRES BONIFACIO HANGGANG SA MAIRAOS ANG KAPULUNGAN NG TEJERO NOONG MARSO 22, 1897 NA SIYANG NAGING BINHI NG UNANG REPUBLIKA NG PILIPINAS.

ANG BANDA MULA SA ATING BAYAN ANG SIYANG TUMUGTOG NG PAMBANSANG AWIT NA NILIKHA NI JULIAN FELIPE NANG IPAHAYAG ANG UNANG KASARINLAN NG PILIPINAS NOONG HUNYO 12, 1898 SA KAWIT, KABITE.

Bacolor

Location: Bacolor, Pampanga

Category: Sites/Events

Type: Site

Status: Level II - Historical marker

Marker date: 10 February 1976

Installed by: National Historical Institute (NHI)

Marker text: 

BACOLOR

(1576-1976)

ITINATAG NG MGA PARING AGUSTINO NOONG 1576 AT NAGING SANTONG PATRON AY SI GUILLERMONG ERMITANYO. NAGING HIMPILAN NI SIMON DE ANDA (OKTUBRE 6, 1762 HANGGANG MAYO 30, 1764) NANG MAKIPAGLABAN SA MGA INGLES. GINAWANG "VILLA DE BACOLOR" NOONG NOBYEMBRE 9, 1765 AYON SA KAUTUSAN NG HARI.

ITINATAG ANG PAMAHALAANG SIBIL SA ILALIM NG NG MGA AMERIKANO NOONG PEBRERO 13, 1901. NOONG 1904 AY INALIS SA BACOLOR ANG PAMAHALAANG-LALAWIGAN AT INILIPAT SA SAN FERNANDO.

Unang Pamahalaan Sibil

Location: Bacolor, Pampanga

Category: Sites/Events

Type: Site

Status: Level II - Historical marker

Marker date: 13 February 1978

Installed by: National Historical Institute (NHI)

Marker text: 

UNANG PAMAHALAANG SIBIL

ITINATAG NG KOMISYON NG PILIPINAS NA PINANGUNAHAN NI WILLIAM H. TAFT ANG UNANG PAMAHALAANG SIBIL SA PAMPANGA SA BAYANG ITO NOONG PEBRERO 13, 1901. NAGING PUNONG LALAWIGAN SI CEFERINO JOVEN. PAGKARAAN, NOONG 1904, ANG PAMAHALAANG SIBIL AY INILIPAT SA SAN FERNANDO.

SA BISA NG KAUTUSAN BILANG 1702 NG PAGULONG FERDINAND E. MARCOS NA KANYANG NILAGDAAN NOONG ENERO NG 1978, ANG PEBRERO 13 AY ITINALAGA BILANG "ARAW NG PAMPANGA."

Ang Lungsod ng Tagaytay

Location: Tagaytay City, Cavite

Category: Sites/Events

Type: Site

Status: Level II - Historical marker

Marker date: 19 August 1978

Installed by: Installed by: National Historical Institute (NHI)

Marker text: 

ANG LUNGSOD NG TAGAYTAY

ANG LUNGSOD NG TAGAYTAY AT BINUO SA MGA BAYAN NG AMADEO, MENDEZ, SILANG, ALFONSO AT INDANG, LALAWIGAN NG CAVITE; TALISAY, TANAUAN, LALAWIGAN NG BATANGAS; CALAMBA, CABUYAO AT BINAN, LALAWIGAN NG LAGUNA. DAHIL SA MALAMIG NA KLIMA AT KALAPITAN SA MAYNILA, ANG POOK NA ITO AY IMINUNGKAHI NI HENERAL EMILIO AGUINALDO KAY PANGULONG MANUEL L. QUEZON NA GAWING PANGALAWANG "SUMMER CAPITAL" NG PILIPINAS. KAYA'T NANG MATATAG ANG PAMAHALAANG KOMONWELT NOONG 1935, SINULAT NI JUSTINIANO S. MONTANO, KINATAWAN NG KABITE, ANG PANUKALANG-BATAS NA PINIRMAHAN NG PANGULONG QUEZON NOONG IKA-21 NG HUNYO 1938 AT ITO AY ANG NAGING BATAS KOMONWELT BLG. 338.

ANG MGA NAGING ALKALDE AT SINA MARIANO BONDOC, MIGUEL TAÑA, MELCHOR BENITEZ AT ISAAC O. TOLENTINO.

ISA SA PINAKAMAGANDANG POOK NA PUNTAHAN NG MGA TURISTA, PILIPINO, AT DAYUHAN, UPANG MAMAHINGA, MAG-ALIW AT MAKITA ANG TANAWIN NG BULKAN AT LAWA NG TAAL, AT IBA PA.

Tarlac (Province)

Location: Tarlac, Tarlac

Category: Sites/Events

Type: Site

Status: Level II - Historical marker

Marker date: 21 July 1975

Installed by: National Historical Institute (NHI)

Marker text: 

TARLAC

DATING BAHAGI NG LALAWIGAN NG PANGASINAN AT PAMPANGA AT NATATAG NOONG 1686. NAGING LALAWIGAN NOONG 1874 MATAPOS NAITATAG ANG LALAWIGAN KOMANDANSIYA MILITAR NOONG 1860. SUMAKOP SA LABING-PITONG MGA BAYAN. DON DAMASO TAÑEDO, UNANG GOBERNADOR.

ISA SA WALONG LALAWIGANG UNANG NAGHIMAGSIK LABAN SA MGA KASTILA NOONG 1896. NAGING PANSAMANTALANG LUKLUKAN NG UNANG REPUBLIKA NG PILIPNAS NOONG 1899.

San Antonio (Pamisaroan)

Location: San Antonio, Zambales

Category: Sites/Events

Type: Site

Status: Level II - Historical marker

Marker date: 1950

Installed by: Philippines Historical Committee (PHC)

Marker text: 

SAN ANTONIO (PAMISAROAN)

EXPLORED AND SETTLED BY ILOCAN PIONEERS FROM PAOAY, ILOCOS NORTE, 1830. NAMED BARRIO PAMISAROAN, 1836. BECAME A MUNICIPALITY, 12 MAY 1849. WITNESSED THE SURRENDER OF THE ZAMBALES SPANISH FORCES TO THE PHILIPPINE REVOLUTIONARY ARMY AT ANNACANAGN MOUNTAIN, JUNE 1898, AND THEIR ROUTE MARCH TO THE PLAZA IN FRONT OF THE FIRST CASA TRIBUNAL LOCATED ON THIS SPOT. OCCUPIED BY THE JAPANESE, 1942. LIBERATED BY THE XI CORPS OF THE ALLIED ARMED FORCES THAT LANDED AT UA, 29 JANAUARY 1945.

Bayan ng Sto. Niño

Location: Sto. Niño, Cagayan

Category: Sites/Events

Type: Site

Status: Level II - Historical marker

Marker date: 15 May 1991

Installed by: National Historical Institute (NHI)

Marker text: 

BAYAN NG STO. NIÑO

DATING KABARUNGAN, ISANG NAYON NG TABANG NA ITINATAG NI MANUEL FAIRE NOONG 1891. PORMAL NA ITINATAG AT BINIGYAN NG PANGALANG STO. NINO BILANG PARANGAL SA PATRON DITO, NOBYEMBRE 27, 1897. PINANGALANANG FAIRE BILANG PARANGAL SA TAGAPAGTATAG AT UNANG GOBERNADORSILYO NITO SA BISA NG KAUTUSANG PAMPANGASIWAAN BLG. 2390, PEBRERO 28, 1914. IBINALIK BILANG PANGALANG STO. NIÑO, 1969.

Ang Camiguin

Location: Mambajao, Camiguin

Category: Sites/Events

Type: Site

Status: Level II - Historical marker

Marker date: 1971

Installed by: National Historical Commission (NHC)

Marker text: 

ANG CAMIGUIN

NOONG PEBRERO, 1565 AY LUMNSAD ANG MGA KASTILA SA PAMUMUNO NI MIGUEL LOPEZ DE LEGAZPI SA PULONG ITO UPANG MAGHANAP NG KANELA. NOONG 1818 AY NAGING BAHAGI NG PARTIDO CATARMAN KASAMA ANG BAYAG KATARMAN AT ANG MGA NAYON NG MAMBAHAO, GUINSILIBAN, AT SAGAY. GINAWANG BAHAGI NG SILANGANG MISAMIS NOONG IKA-2 NG ENERO, 1937 AT NAGING LALAWIGAN NOONG IKA-18 HUNYO, 1966. NATANYAG DAHIL SA BULKANG HIBOK-HIBOK NA PUMUTOK NOONG 1951.

Guindulman

Location: Guindulman, Bohol

Category: Sites/Events

Type: Site

Status: Level II - Historical marker

Marker date: 7 September 1985

Installed by: National Historical Institute (NHI)

Marker text: 

GUINDULMAN

ANG BAYANG ITO AY PINANGASIWAAN NG MGA PARING HESWITA HANGGANG NOONG 1768 NANG SILA AY HINALINHAN NG MGA PARING AGUSTINO REKOLETOS. DATING VISITA NG JAGNA, ITO AY NAGING ISANG BAYAN NOONG 1798. ANG MGA REKOLETOS AY NAGTAYO NG MGA GUSALI HANGGANG SUMIKLAB ANG HIMAGSIKAN NOONG 1896. ANG MGA KALSADA AT MGA TULAY AT IPINAGAWA NG MGA AMERIKANO. NOONG IKALAWANG DIGMAANG PANDAIGDIG, ITINATAG NI KOMANDANTE ESTEBAN BERNIDO, ANAK NG GUINDULMAN AR ISA SA MGA KILALANG BAYANI NG DIGMAAN, ANG BOHOL AREA COMMAND, ISANG PANGKAT NG MGA GERILYA. ANG SIMBAHAN, KUMBENTO, AT GUSALING HAME ECONOMICS ANG NATIRA NANG ANG BUONG BAYAN AY SINUNOG NG MGA HAPON NOONG 1943. NOONG PANAHON NG LIBERASYON, 1944, SINA TEODORO ABUEVA AR PURIFICACION VELOSO, ANG MGA MAGULANG NG NATIONAL ARTIST NA SI NAPOLEON ABUEVA, AY PINATAY NG MGA HAPON.

Binalbagan

Location: Binalbagan, Negros Occidental

Category: Sites/Events

Type: Site

Status: Level II - Historical marker

Marker date: 15 May 1972

Installed by: National Historical Commission (NHC)

Marker text: 

BINALBAGAN

KILALA SA MATANDANG PANGALANG INABANGAN, ANG BAYANG ITO'Y ITINATAG NG MGA KASTILA NOONG 15 MAYO 1572. ANG KAUNA-UNAHANG PAROKYANG KATOLIKO SA NEGROS AT ITINAYO RITO; ANG KUMBENTO AY ITINATAG NI PRAY JACINTO DE SAN FULGENCIO, REKOLETO, NOONG 1622.

ANG MAGIGITING NA ANAK NH BINALBAGAN AY LUMAHOK SA HIMAGSIKAN NOONG 1896. NOONG 5 AGOSTO 1942, ANG MGA TAGA BINALBAGAN AY NAGTAYO NG PAMAHALAANG GERILYA SA PAMUMUNO NI AUGURIO M. ABETO. NANG LUMAON AY INILIPAT NI ABETO ANG HIMPILANG GERILYA SA BULUBUNDUKIN NG VEROBINA.

Hantique Igcabuhi

Location: Hamtic Church, Tobias Fornier–Anini-y Road corner T. Nava Street, Hamtic, Antique

Category: Sites/Events

Type: Site

Status: Level II - Historical marker

Marker date: 1965

Installed by: National Historical Commission (NHC)

Marker text: 

HANTIQUE IGCABUHI

ITINATAG NG MGA PARING AGUSTINO SA NAYON NG HAMTIC NOONG 1581. ANG SIMBAHANG PAMPAROKYA AY IPINAGAWA SA ILALIM NG PAGTANGKILIK NG PATRONANG SI SANTA MONICA.ITO AY NAGING VISITA NG IBAHAY, AKLAN. NOONG 1596, NANG ITO AY IWAN NG MGA MISYONERO.SA PAGSISIMULA NG IKA-17 DAANTAON, ITO AY MULING NAGING PAROKYA AT NAGING VISITA NITO ANG BUGASONG. PAGKARAAN ITO AY NAGING HIMPILAN PARA SA EBANGHELISASYON. 

BUHAT SA MGA BAHAGI NG ILOILO AT CAPIZ, ANG ANTIQUEAY NAGING LALAWIGANG PAMPULITIKA-MILITAR  NOONG 1790. UNANG KABISERA NITO ANG HAMTIC. NOONG 1802 ITO AY INILIPAT SA SAN JOSE DE BUENAVISTA.

Ang Bayan ng Liliw

NHCP Photo Collection, 2021

NHCP Photo Collection, 2021

NHCP Photo Collection, 2021

Location: Liliw Municipal Hall, Gat Tayaw Street, Liliw, Laguna

Category: Sites/Events

Type: Site

Status: Level II - Historical marker

Marker date: August 29, 1971

Installed by: National Historical Commission (NHC)

Marker text: 

ANG BAYAN NG LILIW

ITINATAG ANG BAYANG ITO NOONG 29 AGOSTO 1571, SA PAMUMUNO NI GAT TAYAW. ANG BAHAY-PAMAHALAAN AY MULING ITINAYO NOONG 1928. NAKILAHOK SA HIMAGSIKAN LABAN SA KASTILA SA PAMUMUNO NI KORONEL BUENAVENTURA DIMAGUILA, NAGING ISA SA MGA BASE NG KILUSAN NG ILANG PANGKAT NG GERILYA NI PANGULONG QUEZON, FIL-AMERICAN AT IBA PA LABAN SA MGA HAPON.

Bayan ng Batan

Location: Batan, Aklan

Category: Sites/Events

Type: Site

Status: Level II - Historical marker

Marker date: 8 December 1992

Installed by: National Historical Institute (NHI)

Marker text:

BAYAN NG BATAN

DATING KILALA BILANG BATANG, PUNONG BAYAN NG SACUP (LALAWIGAN) NG AKLAN AT SENTRO NG PAKIKIPAGKALAKALAN NOONG BAGO DUMATING ANG MGA KASTILA. ENCOMIENDA NI MIGUEL RODRIGUEZ, 1591; BAYANG EKLESIASTIKO, 1601; ISINAMA SA BAYAN NG ACLAN (NGAYON AY KALIBO), 1603. NAGING BAYANG NAGSASARILI, 1789. NAGING UNANG GOBERNADORSILYO SI DON MARTIN DIONISIO. NAGING BAHAGI NG BAGONG TATAG NA BAYAN NG NEW WASHINGTON, 1903. MULING ITINATAG BILANG NAGSASARILING BAYAN SA PAGPUPUNYAGI NG NOON AY ISPIKER MANUEL A. ROXAS NG LEHISLATURA NG PILIPINAS, 1931.

Ang Lungsod ng Naga

Location: Naga City, Camarines Sur

Category: Sites/Events

Type: Site

Status: Level II - Historical marker

Marker date: December 15, 1972

Installed by: National Historical Commission (NHC)

Marker text:

ANG LUNGSOD NG NAGA

SI JUAN DE SALCEDO ANG KAUNA-UNAHANG EUROPEONG NAKARATING SA NAGA NOONG 1573. SA CIUDAD DE CACERES NA MALAPIT SA NAGA AT NAMAYAN ANG ISANG PULUTONG NG MGA KASTILA NOONG 1575. NANG LUMAON AY PINAGPISAN ANG DALAWANG POOK AT TINAWAG NA NUEVA CACERES. NOONG 1918, ANG KATUTUBONG PANGALANG NAGA AY INIHALILI SA PANGALANG KASTILA, BAGAMAN ANG DIYOSESIS NG CACERES NA ITINATAG NOONG 1595 AY PATULOY NA GINAGAMIT.

Ang Lungsod ng Iriga

Location: Iriga City, Camarines Sur

Category: Sites/Events

Type: Site

Status: Level II - Historical marker

Marker date: September 13, 1969

Installed by: National Historical Commission (NHC)

Town of Cagsaua

Location: Barangay Busay, Daraga, Albay

Category: Sites/Events

Type: Site

Status: Level II - Historical marker

Marker date: 1940

Installed by: Philippines Historical Committee (PHC)

Marker text:

TOWN OF CAGSAUA

THIS SITE WAS FORMERLY OCCUPIED BY THE TOWN OF CAGSAUA WHICH WAS DESTROYED BY THE ERUPTION OF MAYON VOLCANO FEBRUARY 1, 1814. TOWN WAS BURIED UNDER ROCKS, LAVA AND VOLCANIC ASH. ABOUT 1,200 PERSONS PERISHED. ON JULY 16, 1814. THE AUTHORITIES OF CAGSAUA ASSEMBLED AT LIGAO AND DECIDED TO TRANSFER THE TOWN TO DARAGA. THE FIRST CENTENARY OF THIS ERUPTION WAS SOLEMNLY COMMEMORATED BY THE INHABITANTS OF THE BICOL REGION, FEBRUARY 1, 1914 WITH A PILGRIMAGE TO CAGSAUA. A HIGH MASS WAS CELEBRATED OVER THE RUINS OF THE CHURCH IN MEMORY OF THOSE WHO LOST THEIR LIVES.

Bayan ng San Juan (San Juan de Bocboc)

© Ramon FVelasquez/Wikimedia Commons/CC-BY-SA 3.0

Location: General Luna Street, San Juan, Batangas

Category: Sites/Events

Type: Site

Status: Level II - Historical marker

Marker date: December 12, 1990

Installed by: National Historical Institute (NHI)

Marker text:

BAYAN NG SAN JUAN 

(SAN JUAN DE BOCBOC)

DATING NASA PINAGBAYANAN. INILIPAT SA KASALUKUYANG POOK SA KAHILINGAN NG MAMAMAYAN DAHIL SA MADALAS NA PAGBAHA NG MGA ILOG BANCORO AT BANGBANG AT TULUYANG PAGLUBOG SA TUBIG NG DATING KABAYANAN NOONG TAONG 1883. ANG PAGLIPAT AY PINAGTIBAY NG GOBERNADOR HENERAL NOONG DISYEMBRE 12, 1890 SA PANAHON NG PANUNUNGKULAN NG GOBERNADORSILYO BENEDICTO DE VILLA. NAGING SAN JUAN DE BOLBOC SA BISA NG BATAS LEHISLATIBO BILANG 2390, PEBRERO 28, 1914; SAN JUAN DE NEPOMUCENO BILANG PARANGAL SA PATRON NG BAYAN, NANG MGA UNANG TAON NG 1920; AT NGAYON AY BAYAN NG SAN JUAN.

Bani

Location: Bani, Pangasinan

Category: Sites/Events

Type: Site

Status: Level II - Historical marker

Marker date: March 17, 1979

Installed by: National Historical Institute (NHI)

Marker text:

BANI

DATING KILALA SA TAWAG NA NAMAGBAGAN, ITINATAG BILANG BISITA NG BOLINAO, MARSO 6, 1769 AT PORMAL NA GINAWANG BAYAN NOONG IKA-18. NAGING ISANG PAROKYA SA ILALIM NG PANGANGASIWA NG MGA PARING REKOLETOS, 1854. INILIPAT SA SITIO ALMACIN NA SIYANG KINATATAYUAN NITO NGAYON NOONG DISYEMBRE 24, 1859. NAGKALOOB NG 13 MARTIR NOONG PANAHON NG HIMAGSIKAN LABAN SA MGA KASTILA, 1898. DATING SAKOP NG ZAMBALES, ANG BANI AY NAGING BAYAN NG PANGASINAN, 1903.

Magalang

Location: Magalang–Arayat Road, Magalang, Pampanga

Category: Sites/Events

Type: Site

Status: Level II - Historical marker

Marker date: 1954

Installed by: Philippines Historical Committee (PHC)

Marker text:

MAGALANG

ESTABLISHED BY THE AUGUSTINIANS AT MACAPSA IN 1605. SCENE OF THE ENCOUNTER BETWEEN THE FOLLOWERS OF ANDRES MALONG LED BY MELCHOR DE VERA AND THE SPANISH TROOPS IN 1660. MOVED TO SAN BARTOLOME IN 1734. SWEPT BY THE PARUA RIVER IN THE FLOOD OF 1863. RE-ESTABLISHED IN BARRIO SAN PEDRO ON 13 DECEMBER 1863 BY GOBERNADORCILLO PABLO M. LUCIANO. THE REVOLUTIONARY GOVERNMENT TOOK OVER, 12 JUNE 1898 UNTIL 5 NOVEMBER 1899 WHEN THE AMERICANS SUCCEEDED. OCCUPIED BY THE JAPANESE, 3 JANUARY 1942. LIBERATED BY THE AMERICANS, 24 JANUARY 1945. TURNED OVER TO THE REPUBLIC OF THE PHILIPPINES, 4 JULY 1946.