Kapitolyo Ng Negros Oriental

NHCP Photo Collection, 2024

NHCP Photo Collection, 2024

NHCP Photo Collection, 2024

Location: Dumaguete City, Negros Oriental

Category: Buildings/Structures

Type: Capitol building

Status: Level II - Historical marker

Marker date: 17 May 2024

Installed by: National Historical Commission of the Philippines (NHCP)

Marker text:

KAPITOLYO NG NEGROS ORIENTAL

INILIPAT DITO ANG SENTRO NG PAMAHALAANG PANLALAWIGAN NANG MASUNOG ANG DATING KAPITOLYONG GAWA SA KORALES AT KAHOY, 1922. IPINATAYO YARI SA KONGKRETO SA PANGANGASIWA NG MGA ARKITEKTONG SINA TOMAS MAPUA AT ANTONIO TOLEDO SA ISTILONG NEOKLASIKAL, 1923-1924. PINASINAYAAN SA PANGUNGUNA NI GOBERNADOR ENRIQUE C. VILLANUEVA, 25 PEBRERO 1925. NAKALIGTAS MULA SA MAPINSALANG LINDOL, 5 MAYO 1925. BINISITA AT DITO IPINAHAYAG NI PANGULONG MANUEL L. QUEZON ANG HANGARIN PARA SA TAPAT AT MALINIS NA HALALAN, 3 NOBYEMBRE 1938. NAGING HIMPILAN NG MGA SUNDALONG HAPON, AT NALIGTAS SA MALALANG PINSALANG DULOT NG IKALAWANG DIGMAANG PANDAIGDIG. ISINAAYOS, 1985.

Silliman University (Declaration Marker)*

NHCP Photo Collection, 2022

NHCP Photo Collection, 2022

NHCP Photo Collection, 2022

NHCP Photo Collection, 2022

Location: Dumaguete City, Negros Oriental

Category: Buildings/Structures

Type: Building, Declaration marker

Status: National Historical Landmark

Legal basis: NHI Resolution No. 7, s. 2002

Marker date: 23 September 2022

Installed by: National Historical Commission of the Philippines (NHCP)

Marker text:

SILLIMAN UNIVERSITY

IPINAHAYAG BILANG PAMBANSANG PALATANDAANG PANGKASAYSAYAN SA BISA NG RESOLUSYON BILANG 7 NG PAMBANSANG KOMISYONG PANGKASAYSAYAN NG PILIPINAS, 19 HUNYO 2002.

Ang Pagdaong ng USS Crevalle

NHCP Photo Collection, 2022

NHCP Photo Collection, 2022

NHCP Photo Collection, 2022

Location: Basay, Negros Oriental

Category: Sites/Events

Type: Site

Status: Level II - Historical marker

Marker date: 21 September 2022

Installed by: National Historical Commission of the Philippines (NHCP)

Marker text: 

ANG PAGDAONG NG USS CREVALLE

SA DALAMPASIGANG ITO NG BASAY, NEGROS ORIENTAL DUMAONG ANG USS CREVALLE, SUBMARINO NG HUKBONG DAGAT NG ESTADOS UNIDOS, 11 MAYO 1944. INILIKAS NITO ANG 40 AMERIKANONG SIBILYAN, MISYONERO, AT SUNDALO MULA NEGROS PATUNGONG AUSTRALIA. NAIHATID DIN SA HIMPILAN NG SOUTHWEST PACIFIC AREA COMMAND SA AUSTRALIA ANG Z PLAN NI ADMIRAL MINEICHI KOGA HINGGIL SA GALAW NG HUKBONG HAPON SA PILIPINAS AT PALAU. NATAGPUAN ANG MGA DOKUMENTO NG MGA MANGINGISDANG SINA PEDRO GANTUANGKO AT RUFU WAMAR SA KATUBIGAN NG CEBU AT IBINIGAY SA MGA GERILYA NG CEBU AT NEGROS. NAKATULONG ANG Z PLAN SA ESTRATEHIYA NG PAGPAPALAYA SA PILIPINAS MULA SA MGA HAPON. NAKARATING ANG SUBMARINO SA IBA’T IBANG BAHAGI NG PILIPINAS AT NAKASAGUPA ANG HUKBONG DAGAT NG HAPON.

Jose Rizal sa Dumaguete

NHCP Photo Collection, 2022

NHCP Photo Collection, 2022

NHCP Photo Collection, 2022

NHCP Photo Collection, 2022

NHCP Photo Collection, 2022

Location: Quezon Park, Gov. Perdices Street, Dumaguete, Negros Oriental

Category: Sites/Events

Type: Site

Status: Level II - Historical marker

Marker date: February 7, 2012

Installed by: National Historical Commission of the Philippines (NHCP)

Marker text:

JOSE RIZAL SA DUMAGUETE

NAGWAKAS ANG PAGKAKATAPON NI RIZAL SA DAPITAN, MINDANAO NANG PAHINTULUTANG MANILBIHAN BILANG SIRUHANO SA HUKBONG ESPANYOL SA CUBA. NILISAN ANG DAPITAN PATUNGONG MAYNILA, KASAMA SINA JOSEPHINE BRACKEN, AT KAPATID NA SI NARCISA, AT IBA PA, LULAN NG BARKONG ESPAÑA, HATINGGABI NG 31 HULYO 1896. PANSAMANTALANG TUMIGIL SA DUMAGUETE ANG BARKO, BUKANG-LIWAYWAY, 1 AGOSTO. DITO NAKIPAGKITA SI RIZAL KINA GOBERNADOR EMILIO REGAL, PUNONG LALAWIGAN NG NEGROS ORIENTAL, AT FAUSTINO HERRERO REGIDOR, DATING KAMAG-ARAL. KINAHAPUNAN, INOPERA SA MATA ANG KAPITAN NG KONSTABULARYA NG LALAWIGAN. NILISAN ANG DUMAGUETE MULING SAKAY NG ESPAÑA, IKA-10 NG GABI NG ARAW RING IYON.

Negros Oriental State University

Location: Negros Oriental State University, Kagawasan Avenue cor. Real Street, Dumaguete, Negros Oriental

Category: Association/Institution/Organization 

Type: Institutional marker

Status: Level II - Historical marker

Marker date: February 14, 2014

Installed by: National Historical Commission of the Philippines (NHCP)

Marker text:

NEGROS ORIENTAL STATE UNIVERSITY

NAGSIMULA BILANG KLASE SA PAGGAWANG KAHOY SA NEGROS ORIENTAL PROVINCIAL HIGH SCHOOL, 1907. IHINIWALAY ITO UPANG MAGING SEKUNDARYANG PAARALAN NG INDUSTRIAL ARTS AT KALAUNA’Y TINAWAG NA NEGROS ORIENTAL TRADE SCHOOL, 1927. NANGUNA SA PAGTATAGUYOD NG EDUKASYONG TEKNIKAL SA LALAWIGAN. ITINURO DITO ANG KURSONG ELEKTRIKAL AT AWTOMEKANIKS, 1946. BINUKSAN ANG KURSONG PANGKOLEHIYO; NAGING EAST VISAYAN SCHOOL OF ARTS AND TRADE, 1956. NAGKAROON NG KLASENG PANGGABI PARA SA MGA NAKATATANDA AT KABATAANG HINDI NAG-AARAL, 1960. ISINAMA SA PAMAMAHALA NITO ANG NEGROS ORIENTAL AGRICULTURAL SCHOOL, GUIHULNGAN VOCATIONAL SCHOOL, AT BAIS SCHOOL OF FISHERIES; NAGING CENTRAL VISAYAS POLYTECHNIC COLLEGE, 1983. ITINALAGA BILANG PAMANTASAN, 2004.

Diego de la Viña (1849–1920)

Location: J. Burgos Street, Vallehermoso, Negros Oriental

Category: Personages

Type: Biographical marker

Status: Level II - Historical marker

Marker date: 20 May 2008

Installed by: National Historical Institute (NHI)

Marker text:

DIEGO DE LA VIÑA

(1849–1920)

PINUNONG REBOLUSYONARYO, AT MANGANGALAKAL. ISINILANG SA BINONDO, MANILA, 20 MAYO 1849. ITINATAG ANG HACIENDA VALLEHERMOSO SA GUIHULNGAN, 1881. HINIRANG BILANG HENERAL NG BRIGADA NG HUKBONG REBOLUSYONARYO NG PILIPINAS, NOBYEMBRE 1898. NANGUNA SA PAGPAPALAYA NG MGA BAYAN SA HILAGANG NEGROS AT SA BAYAN NG DUMAGUETE, 24 NOBYEMBRE 1898. NAHALAL AT NAGLINGKOD BILANG DELEGADO NG DIGMAAN NG ZONA MILITAR NG KATIMUGANG NEGROS, 25 NOBYEMBRE – 15 MAYO 1899. BUMALIK SA PAGSASAKA MATAPOS MAGLINGKOD SA PAMAHALAANG REBOLUSYONARYO, SA PAMAMAGITAN NG KANYANG PAGSISIKAP NAGING HIWALAY NA BAYAN ANG VALLEHERMOSO, 1 ENERO 1913. YUMAO, 27 MARSO 1920.

Panilongon (Negros) - Ruta ng Ekspedisyon Magallanes-Elcano sa Pilipinas

NHCP Photo Collection, 2021

Location: Rizal Boulevard, Dumaguete City

Category: Sites/Events

Type: Site

Status: Level II - Historical marker

Date of marker unveiling: 4 May 2021

Installed by: National Historical Commission of the Philippines (NHCP)

Marker text:

PANILONGON (NEGROS)

RUTA NG EKSPEDISYONG MAGALLANES–ELCANO SA PILIPINAS

MATAPOS SUNUGIN ANG BARKONG CONCEPCION SA KATUBIGAN NG BOHOL, TUMUNGO ANG EKSPEDISYON SA KATUBIGAN NG PANILONGON (TINATAYANG NEGROS). NAITALA NI FRANCISCO ALBO, ISA SA MGA PILOTO NG EKSPEDISYON, NA MAYAMAN ITO SA GINTO AT LUYA. MULA RITO, TINUNGO NG EKSPEDISYON ANG MINDANAO SA PAG-ASANG MARATING ANG MALUKU, NOO’Y KILALANG PINAGMUMULAN NG MGA PAMPALASA (BAHAGI NGAYON NG INDONESYA), MAYO 1521.

ANG PANANDANG PANGKASAYSAYANG ITO AY PINASINAYAAN BILANG AMBAG SA PAGGUNITA SA IKA-500 ANIBERSARYO NG UNANG PAG-IKOT SA DAIGDIG.

Simbahan ng Dauin

NHCP Photo Collection, 2019

NHCP Photo Collection, 2019

NHCP Photo Collection, 2019

NHCP Photo Collection, 2019

NHCP Photo Collection, 2019

Location: Dauin, Negros Oriental

Category: Buildings/Structures

Type: House of worship

Status: Level II - Historical marker

Marker date: 29 August 2019

Installed by: National Historical Commission of the Philippines (NHCP)

Marker text:

SIMBAHAN NG DAUIN

ITINATAG BILANG PAROKYA SA PATRONATO NI SAN NICOLAS DE TOLENTINO SA PAMAMAHALA NG MGA PARING SEKULAR, 1820. NALIPAT SA PANGANGASIWA NG MGA AGUSTINONG REKOLETOS, 1857. SINIMULANG ITAYO ANG KASALUKUYANG SIMBAHANG BATO SA PANGUNGUNA NI FRAY MANUEL NAVARRO, 1857–1864, IPINAGPATULOY NI FRAY TOMAS GONZALES, 1864–1874, AT ISINAAYOS NI FRAY MANUEL CABRIADA, 1874–1898. NILISAN NG MGA AGUSTINONG REKOLETOS, 1898. PINAMAHALAAN NG MGA PARING SEKULAR, 1901–1912. MULING PINANGASIWAAN NG MGA AGUSTINONG REKOLETOS. 1912–1969. NASUNOG, 1943, AT ISINAAYOS, 1951. INILIPAT SA PAMAMAHALA NG MGA PARING SEKULAR NG DIYOSESIS NG DUMAGUETE, 1969.

Simbahan ng Zamboanguita

NHCP Photo Collection, 2019

NHCP Photo Collection, 2019

NHCP Photo Collection, 2019

Location: Zamboanguita, Negros Oriental

Category: Buildings/Structures

Type: House of worship

Status: Level II - Historical marker

Marker date: 29 August 2019

Installed by: National Historical Commission of the Philippines (NHCP)

Marker text:

SIMBAHAN NG ZAMBOANGUITA

ITINATAG NG MGA AGUSTINONG REKOLETOS BILANG BISITA NG DAUIN, 1850. NAGING PAROKYA SA PATRONATO NI SAN ISIDRO LABRADOR MAYO 21, 1866. ITINALAGANG UNANG KURA PAROKO SI P. FAUSTINO SANCHEZ, 1866–1867. SINIMULANG ITAYO ANG SIMBAHANG MAMPOSTERIA SA PANGUNGUNA NI P. LAUREANO NAVARRO, 1871–1880; IPINAGPATULOY NI P. LORENZO CORDON, 1887–1890; AT NATAPOS SA PAMUMUNO NI P. MANUEL FERNANDEZ GAMBOA, 1890–1897. PINAMAHALAAN NG MGA AGUSTINONG REKOLETOS, 1850–1898, 1908–1982; AT NG MGA PARING SEKULAR, 1898–1908, 1982. IDINAGDAG ANG KONGKRETONG KAMPANARYO, 1950.

Pantaleon Villegas "Leon Kilat" (1873-1898), Bacong

NHCP Photo Collection, 2016

NHCP Photo Collection, 2016

NHCP Photo Collection, 2016

Location: Dumaguete South Road, Bacong, Negros Oriental
Category: Personages
Type: Biographical marker
Status: Level II - Historical marker

Marker date: 2000

Installed by: National Historical Institute (NHI)

Marker text:

PANTALEON VILLEGAS 

“LEON KILAT”

(1873–1898)

ISINILANG SA BACONG, NEGROS ORIENTAL, 27 HULYO 1873. SUMANIB SA KATIPUNAN HABANG NASA MAYNILA MATAPOS PASLANGIN ANG MGA MANDARAGAT MULA SA KABISAYAAN SA CALLE CAMBA, BINONDO, SETYEMBRE 1896. DINAKIP AT IKINULONG NG MGA ESPANYOL, NAKATAKAS AT SUMANIB SA PUWERSANG REBOLUSYONARYO SA CAVITE, 1897. INATASAN NI HEN. EMILIO AGUINALDO NA PALAWAKIN ANG KILUSANG REBOLUSYONARYO SA CEBU, 1897. PINAMUNUAN ANG PAG-AALSA NG TRES DE ABRIL SA LUNGSOD NG CEBU, 1898. PINASLANG SA CARCAR, CEBU, 8 ABRIL 1898. IBINALIK ANG MGA LABI SA BAYAN NG BACONG, NEGROS ORIENTAL, 2 AGOSTO 1926.

Sisters of St. Paul of Chartres

Location: Dumaguete, Negros Oriental

Category: Association/Institution/Organization 

Type: Institutional marker

Status: Level II - Historical marker

Marker date: 28 October 2004

Installed by: National Historical Institute (NHI)

Marker text:

SISTERS OF ST. PAUL OF CHARTRES

DUMATING ANG MGA UNANG KAWANI NG SAINT PAUL OF CHARTRES SA PAANYAYA NI MONSIGNOR FREDERIC Z. ROOKER, OBISPO NG JARO, ILOILO UPANG TUMULONG SA EDUKASYON NG MGA KABATAAN NG PULO NG NEGROS, 1904. DUMAONG ANG MGA UNANG MADRE NG SPC SA DUMAGUETE, 29 OCTUBRE 1904. SILAY AY SINA MO. MARTHE DE ST. PAUL LEGENDRE, SR. MARIE LOUISE DU SACRE COEUR NIVOU, SR. ANNA DE LA CROIX ANNE, SR. ANGE MARIE BANNIER (PRANSES); SR. MARIE JOSEPHINE RAPPEPORT (AMERIKANO); SR. CATHERINE DE GENES GUTTERES (PORTUGUES) AT SR. CHARLES AHO (TSINO). SI MARIA ECHAVEZ (SR. AMBROISINE) ANG UNANG PILIPINANG KAWANI, 1904. NAGBUKAS ANG INSTITUTO DE SAN PABLO (ST. PAUL ACADEMY), 9 ENERO 1905. SI MO. MARIE MADELEINE DENOGA ANG UNANG PILIPINANG SUPERYORA NG KONGREGASYON, 1965. TINATAG AT PINAMAHALAAN NG KONGREGASYONG SISTERS OF ST. PAUL OF CHARTRES ANG MAHIGIT NA 60 PAARALAN, PAGAMUTAN, AT IBA PANG MAPAGKAWANG GAWANG INSTITUSYON SA PILIPINAS.

Silliman University

NHCP Photo Collection, 2022

NHCP Photo Collection, 2010

NHCP Photo Collection, 2019

NHCP Photo Collection, 2022

NHCP Photo Collection, 2022

NHCP Photo Collection, 2022

Location: Dumaguete City, Negros Oriental
Category: Buildings/Structures
Type: Building, University
Status: Level II - Historical marker
Marker date: 1966
Installed by: National Historical Commission (NHC)
Marker text:

SILLIMAN UNIVERSITY

ORIGINALLY AN ELEMENTARY SCHOOL FOUNDED IN 1901 BY DR. AND MRS. DAVID S. HIBBARD UNDER THE TERMS OF A GIFT BY PHILANTHROPIST, DR. HORACE B. SILLIMAN, IT WAS CONVERTED INTO A COLLEGE IN 1910 AND A UNIVERSITY IN 1938. ITS BUILDINGS WERE OCCUPIED BY THE JAPANESE FORCES FROM 1942 TO 1945. IT WAS REOPENED AFTER THE SECOND WORLD WAR. THE FIRST FILIPINO PRESIDENT, DR. LEOPOLDO T. RUIZ, WAS ELECTED IN 1952.