Bahay Ni Crispulo Sideco

NHCP Photo Collection, 2024

NHCP Photo Collection, 2024

NHCP Photo Collection, 2024

NHCP Photo Collection, 2024

Location: San Isidro, Nueva Ecija

Category: Buildings/Structures

Type: House

Status: Level I - National Historical Landmark

Legal basis: NHCP Resolution No. 5 s. 2024

Marker date: 5 April 2024

Installed by: National Historical Commission of the Philippines (NHCP)

Marker text:

BAHAY NI CRISPULO SIDECO

ITINAYO NOONG HULING BAHAGI NG IKALABINSIYAM NA DANTAON. NAGSILBING TAHANAN AT PRESIDENCIA NI PANGULONG EMILIO AGUINALDO NANG ILIPAT SA SAN ISIDRO, NUEVA ECIJA MULA MALOLOS, BULACAN ANG KABISERA NG UNANG REPUBLIKA NG PILIPINAS, 29 MARSO 1899. NAGING HIMPILAN NG MGA SUNDALONG AMERIKANO NANG TULUYANG MAKUBKOB ANG BAYAN NG SAN ISIDRO, 17 MAYO 1899. DITO MASUSING PINAGPLANUHAN NI KORONEL FREDERICK FUNSTON ANG PAGDAKIP KAY AGUINALDO NANG SUMUKO ANG PINAGKAKATIWALAAN NIYANG MENSAHERONG SI CECILIO SEGISMUNDO, 1901. GINAWANG KUWARTEL NG MGA SUNDALONG HAPON AT KALAUNAN, NAKALIGTAS SA IKALAWANG DIGMAANG PANDAIGDIG. IPINAHAYAG BILANG PAMBANSANG PALATANDAANG PANGKASAYSAYAN SA BISA NG RESOLUSYON BILANG 5 NG PAMBANSANG KOMISYONG PANGKASAYSAYAN NG PILIPINAS, 29 ENERO 2024.

Rosendo Mejica Historical Landmark*

NHCP Photo Collection

NHCP Photo Collection

Location: Lopez Jaena Street, Molo, Iloilo City, Iloilo (Region VI)  

Category: Buildings/Structures and Personages
Type: Building and Biographical marker
Status: Level I- National Historical Landmark

Marker date: 1973

Installed by: National Historical Commission (NHC)

Marker text:

ROSENDO MEJICA

(1873–1956)

ISINILANG SA POOK NA ITO NG MOLO, LUNGSOD NG ILOILO NOONG IKA-1 NG MARSO 1873. ISA SA MGA UNANG MANLILIMBAG AT TAGALATHALA SA HILIGAYNON, MAMAMAHAYAG, EDUKADOR. PINUNO NG MGA MANGGAGAWA AT KILALANG PILANTROPO SA LALAWIGAN NG ILOILO. NAPATAMPOK BILANG DEKANO NG MGA MAMAMAHAYAG NA BISAYA.

NAMATAY NOONG IKA-24 NG PEBRERO, 1956.

Sinilangang Pook ni Heneral Antonio Luna 1866–1899*

NHCP Photo Collection, 2008

NHCP Photo Collection, 2008

Location: 457 Urbiztondo St., San Nicolas, Binondo, Manila (Region NCR)
Category: Buildings/Structures
Type: House
Status: Level I- National Historical Landmark

Marker date: October 29, 1967

Installed by: National Historical Commission (NHC)
Marker text:

SINILANGANG POOK NI HENERAL ANTONIO LUNA 

(1866-1899)

SA BAHAY NA ITO, 843 URBIZTONDO, ISINILANG SI ANTONIO LUNA NOONG IKA-29 NG OKTUBRE,1866. ANAK NINA JOAQUIN LUNA DE SAN PEDRO AT LAUREANA NOVICIO AT KAPATID NI JUAN LUNA, ANG PINTOR, PARMASYUTIKO AT KIMIKO. BANTOG NA MANUNULAT NG LA SOLIDARIDAD, ISANG PAHAYAGANG PILIPINO. NAPAGHINALAAN NG MGA KASTILANG KASAPI SA KATIPUNAN, KAYA IPINATAPON SA MADRID NOONG 1897. SA KANYANG PAGBABALIK SA PILIPINAS NOONG 1898, AY HINIRANG SIYANG KATULONG SA KALIHIM NG DIGMA; HINIRANG NA PUNONG KOMANDANTE NG HUKBO NG REPUBLIKA NG PILIPINAS NOONG PEBRERO 1899. PINATAY SA KABANATUAN, NUEVA ECIJA, NOONG IKA-5 NG HUNYO, 1899.

Pambansang Palatandaang Makasaysayan ni Vinzons*

NHCP Photo Collection

NHCP Photo Collection

Location: Vinzons Avenue, Vinzons, Camarines Norte (Region V)
Category: Buildings/Structures
Type: House
Status: Level I- National Historical Landmark

Marker date: 1977

Installed by: National Historical Institute (NHI)
Marker text:

PAMBANSANG PALATANDAANG MAKASAYSAYAN NI VINZONS

SA BISA NG RESOLUSYON BILANG 4, OKTUBRE 25, 1974, NG PAMBANSANG SURIANG PANGKASAYSAYAN NA BINIGYAN NG KARAPATAN NG SEKSYON 4 NG KAUTUSAN NG PANGULO BILANG 260, AGOSTO 1, 1973, NA SINUSUGAN NG KAUTUSAN NG PANGULO BILANG 375, ENERO 14, 1974, ANG GUSALING ITO AY IPINAHAYAG NA PAMBANSANG PALTANDAANG MAKASAYSAYAN.

Gen. Aniceto Lacson Historical Landmark*

NHCP Photo Collection, 2015

NHCP Photo Collection, 2015

NHCP Photo Collection, 2015

Location: Talisay City, Negros Occidental

Category: Buildings/Structures

Type: Building, House

Status: Level I- National Historical Landmark

Marker date: 2003

Installed by: National Historical Institute (NHI)

Marker text:

ANG PAMBANSANG PALATANDAANG 

ANICETO LACSON

ITINAYO BILANG BAHAGI NG ASYENDA MATAB-ANG NI ANICETO L. LACSON, HENERAL NG HUKBONG REBOLUSYONARYO NG PAMAHALAANG REPUBLICA CANTONAL DE NEGROS NA KUNG SAAN NAGING PANGULO SI LACSON, 1898. PUNONG HIMPILAN NG PUWERSANG HAPON 1942–1945, AT NG U.S. ARMY 40TH DIVISION, ANG HUKBONG MAPAGPALAYA NG MGA AMERIKANO, 1945. IPINAHAYAG BILANG PAMBANSANG PALATANDAAANG PANGKASAYSAYAN, 13 MARSO 2002.

Ang Bahay ni Vicente S. Manansala*

Photo-cap from the NHCP-Firefly VR, 2008

Photo-cap from the NHCP-Firefly VR, 2008

NHCP Photo Collection

© Ryomaandres/Wikimedia Commons/CC-BY-SA 4.0

Location: 73 Gloria St., San Carlos Heights, Bo. Tayuman, Binangonan, Rizal (Region IV-A)

Category: Buildings/Structures

Type: House

Status: Level I- National Historical Landmark

Legal basis: Resolution No. 6, S. 2009 – Resolution Authorizing the Reversion of the Vicente Manansala Historical Landmark to Mr. Emmanuel Manansala and Mr. Rolando Manansala, Heirs of the Original Owners of the Property
Marker date: January 22, 1984

Installed by: National Historical Institute (NHI)

Marker text:

ANG BAHAY NI VICENTE S. MANANSALA

SA BISA NG KAUTUSAN NG PANGULO BILANG 260, 1 AGOSTO 1973, NA SINUSUGAN NG MGA KAUTUSAN BILANG 375, 14 ENERO 1974, AT BILANG 1505, 11 HUNYO 1978, ANG BAHAY NA IT AY IPINAHAYAG NA PAMBANSANG PALATANDAANG MAKASAYSAYAN.

 

Paciano Rizal 1851-1930*

Location: General Paciano Rizal Shrine, Villegas Street cor. Juan Luna Street, Los Baños, Laguna

Category: Buildings/Structures, Personages

Type: Building, Biographical marker

Status: Level I- National Historical Landmark

Legal basis: Resolution No. 1, s. 1992

Marker date: April 13, 1983

Installed by: National Historical Institute (NHI)

Marker text:

PACIANO RIZAL 

1851–1930

NAKATATANDANG KAPATID NI JOSE RIZAL. IPINANGANAK SA CALAMBA, LAGUNA, NOONG MARSO 9, 1851. NANGILAK NG ABULOY PARA SA KILUSAN SA PAGPAPALAGANAP LABAN SA ESPANYA AT NANGILAK NG SUSKRISYON PARA SA DIARIONG TAGALOG. NAKUMISYONG HENERAL NG HUKBONG MAPANGHIMAGSIK. INIHALAL NA KALIHIM NG PANANALAPI SA PAMAHALAANG PANGKAGAWARAN NG GITNANG LUSON SA BUNDOK PURAY, MONTALBAN, AT ITINALAGANG PUNONG MILITAR NG MGA MANGHIHIMAGSIK SA LAGUNA. LUMAHOK SA DIGMAANG PILIPINO–AMERIKANO AT NADAKIP NG MGA KAAWAY NOONG 1900. NAMATAY SA BAHAY NA ITO NOONG ABRIL 13, 1930.

Torogan House*

NHCP Photo Collection

Location: Buadi Amito, Pompongan-A-marantao, Marawi City, Lanao del Sur

Category: Buildings/Structures

Type: House

Status: Level I- National Historical Landmark

Legal basis: Resolution No. 2, s. 1993

Declated by: National Historical Institute (NHI)

Ang Bahay na Sinilangan ni Pangulong Diosdado Macapagal*

NHCP Photo Collection, 2022

NHCP Photo Collection, 2022

NHCP Photo Collection, 2022

Location: President Diosdado P. Macapagal Library and Museum, Lubao, Pampanga

Category: Sites/Events

Type: Site, NHCP Museum

Link to the museum: Museo at Aklatan ni Pangulong Diosdado Macapagal

Status: Level I- National Historical Landmark

Legal basis: Resolution No. 4, s. 1995

Marker date: February 20, 1990

Installed by: National Historical Institute (NHI)

Marker text:

ANG BAHAY NA SINILANGAN NI PANGULONG DIOSDADO MACAPAGAL

SA BAHAY NA ITONG YARI SA PAWID AT KAWAYAN, ANG PANGLIMANG NAGING PANGULO NG REPUBLIKA NG PILIPINAS DIOSDADO MACAPAGAL AY IPINANGANAK NOONG IKA-28 NG SETYEMBRE 1910. PANGALAWA SA APAT NA ANAK NINA URBANO MACAPAGAL AT ROMANA PANGAN. DITO NIYA GINUGOL ANG MGA MASASAYANG UNANG TAON NG KANYANG KABATAAN. ANG PAGSASAAYOS NA MULI NG BAHAY NA ITO AY ISINAGAWA SA PAGTUTULUNGAN NG MGA MAMAMAYAN NG LUBAO, NG PAMAHALAAN AT NG KAGAWARAN NG EDUKASYON, KULTURA AT ISPORTS (REHIYON III).

Emilio Aguinaldo Shrine*

NHCP Photo Collection, 2011

NHCP Photo Collection, 2011

NHCP Photo Collection, 2011

NHCP Photo Collection, 2011

NHCP Photo Collection, 2011

Location: Kawit, Cavite (Region IV-A) 

Category: Buildings/Structures

Type: House, NHCP Museum

Link to the museum: Museo ni Emilio Aguinaldo
Status: Level I- National Shrine

Marker date: 1971

Installed by: National Historical Commission (NHC)

Marker text:

ANG BAHAY NI AGUINALDO 

1849

SA BAHAY NA ITO, NA ITINAYO NOONG 1849, IPINANGANAK SI HENERAL EMILIO AGUINALDO NOONG MARSO 22, 1869. SA DURUNGAWANG NAKAHARAP SA DAAN IPINAHAYAG NI AGUINALDO ANG KASARINLAN NG PILIPINAS NOONG HUNYO 12, 1898. IPINAGKALOOB ANG BAHAY SA PAMAHALAANG PILIPINO BILANG ALAALA SA MGA NAKIHAMOK UPANG MAKAMTAN ANG KALAYAAN. INILIBING SIYA SA LOTENG KINATATAYUAN NG BAHAY NOONG PEBRERO 16, 1964.

Marcela Agoncillo Historical Landmark*

NHCP Photo Collection, 2007

NHCP Photo Collection, 2011

NHCP Photo Collection, 2007

Location: Marcela Mariño and Felipe Agoncillo Museum, Calle Marcela Mariño Agoncillo, Taal, Batangas
Category: Buildings/Structures
Type: House, NHCP Museum

Link to the museum: Museo nina Marcela Mariño at Felipe Agoncillo
Status: Level I- National Historical Landmark

Marker date: June 24, 1955

Installed by: Philippine Historical Committee (PHC)

Marker text:

MARCELA MARIÑO DE AGONCILLO 

1859–1946

IPINANGANAK SA TAAL 24 HUNYO 1859; NAG-ARAL SA KOLEHIYO NG SANTA CATALINA; ASAWA NI FELIPE AGONCILLO AT SIYA NIYANG MATAPAT NA KATULONG SA KANYANG GAWAING MAKABAYAN; IPINAGBILI ANG KANYANG MGA HIYAS UPANG MAGUGOL NG ASAWA SA MISYON NITO SA IBANG BANSA SA KAPAKANAN NG PAGSASARILI NG PILIPINAS. SA PANAHON NG KANILANG PAGKAPATAPON SA HONG KONG, AY TINAHI NIYA ANG UNANG BANDILANG PILIPINO NA BUONG PAGMAMALAKING IWINAGAYWAY NI HENERAL EMILIO AGUINALDO SA KAWIT NOONG 12 HUNYO 1898 SA PAGPAPAHAYAG NG PAGSASARILI NG PILIPINAS. NAMATAY SA TAAL 30 MAYO 1946.

Sergio Osmeña House Historical Landmark*

Location: Osmeña Boulevard cor. Lapulapu Street, Cebu City

Category: Sites/Events

Type: Site

Status: Level I- National Historical Landmark

Legal basis: NHI Resolution No. 4, s 1984

Marker date: 9 September 1959

Installed by: Philippines Historical Committee (PHC)

Marker text:

BIRTHPLACE OF SERGIO OSMEÑA, SR.

IN A HOUSE ON THIS SITE, SERGIO OSMEÑA, SR., WAS BORN 9 SEPTEMBER 1878.

SERVED AS PROVINCIAL FISCAL OF CEBU AND NEGROS ORIENTAL (1905); PROVINCIAL GOVERNOR OF CEBU (1904, 1906–1907); MEMBER AND FIRST SPEAKER OF THE PHILIPPINE ASSEMBLY (1907–1922); SENATOR (1922–1935); VICE-PRESIDENT OF THE PHILIPPINE COMMONWEALTH (1935–1944); PRESIDENT OF THE PHILIPPINE COMMONWEALTH (1944–1946).

Pari Jacinto Zamora*

NHCP Photo Collection, 2007

NHCP Photo Collection

NHCP Photo Collection, 2022

Location: Fraternidad Street, Pandacan, Manila (Region NCR)

Category: Sites/Events

Type: Site

Status: Level I- National Historical Landmark

Legal basis: Resolution No. 3, s. 1974

Marker date: 1954

Installed by: Philippines Historical Committee (PHC)

Marker text:

PARI JACINTO ZAMORA

SA POOK NA ITO NG PANDAKAN, MAYNILA, ISINILANG NOONG IKA-14 NG AGOSTO, 1835 SI PARI JACINTO ZAMORA. MAGITING NA ANAK NINA VENANCIO ZAMORA AT HILARIA DEL ROSARIO. BINITAY NA KASAMA NG MGA PARING SINA JOSE BURGOS AT MARIANO GOMEZ NOONG IKA-17 NG PEBRERO, 1872, DAHILAN SA KANILANG PAGTATANGGOL SA MGA KARAPATAN NG MGA PARING PILIPINO.

Casa Gorordo*

NHCP Photo Collection, 2008

Location: Lopez Jaena St., Cebu City, Cebu (Region VII)

Category: Buildings/Structures

Type: Building, House

Status: National Historical Landmark 

Legal basis: Resolution No. 4, s. 1991
Marker date: August 21, 1998

Installed by: National Historical Institute (NHI)
Marker text:

CASA GORORDO

THE HOUSE WAS BUILT IN THE MID-19TH CENTURY BY ;JANDRO REYNES Y ROSALES AND BOUGHT BY JUANRO DE GORORDO, A SPANISH MERCHANT, IN 1863. JR GENERATIONS OF THE GORORDO FAMILY LIVED IN S HOUSE, INCLUDING JUAN GORORDO, FIRST FILIPINO HOP OF CEBU 1910-1932. ACQUIRED IN 1980 BY THE RAMON ABOITIZ FOUNDATION, INC., IT WAS RESTORED AND LATER OPENED AS A PUBLIC MUSEUM. CASA GORORDO HAS BEEN DECLARED A NATIONAL HISTORICAL LANDMARK BY VIRTUE OF NATIONAL HISTORICAL INSTITUTE BOARD RESOLUTION NO. 4 DATED SEPTEMBER 24, 1991.

Ramon Magsaysay Historical Landmark*

NHCP Photo Collection, 2007

NHCP Photo Collection, 2007

NHCP Photo Collection, 2007

NHCP Photo Collection, 2007

Location: Castillejos, Zambales (Region III)

Category: Buildings/Structures

Type: House, NHCP Museum

Link to the museum: Museo ni Ramon Magsaysay

Status: Level I- National Historical Landmark

Legal basis: Resolution No. 1, s. 1995

Marker date: 2002

Installed by: National Historical Institute (NHI)

Marker text:

TAHANAN NG MGA MAGSAYSAY

SA BAHAY NA ITO GINUGOL NI RAMON MAGSAYSAY, IKAPITONG PANGULO NG REPUBLIKA NG PILIPINAS AT KILALA SA TAGURING “THE GUY,” ANG MABUNGANG TAON NG KANYANG BUHAY. IPINAMANA NIYA ANG MGA KATANGIAN NG MASIKAP NA PAGGAWA, PANANAGUTANG SIBIKO PARA SA PANGKARANIWANG TAO AT MAKABAYANG GAWAIN PARA SA BAYAN AT MGA MAMAMAYAN.

MULING IPINAGAWA NG MGA INAPO NG PANGULONG MAGSAYSAY, 1990. NAPINSALA NANG MALAKI NANG PUMUTOK ANG BUNDOK PINATUBO, HUNYO 1991, MULING ISINAAYOS NG PAMBANSANG SURIANG PANGKASAYSAYAN, 1999.

Ang Tahanan Ng Pamilyang Aquino*

NHCP Photo Collection, 2011

NHCP Photo Collection, 2011

 

NHCP Photo Collection, 2011

Location: Conception, Tarlac (Region III)

Category: Buildings/Structures

Type: House

Status: Level I- National Historical Landmark

Legal basis: Resolution 1, S. 1987
Marker date: 2011

Installed by: National Historical Commission of the Philippines (NHCP)

Marker text:

ANG TAHANAN NG PAMILYANG AQUINO

DITO NANIRAHAN ANG TATLONG HENERASYON NG MGA TANYAG NA FILIPINO: HENERAL SERVILLANO AQUINO (1874–1959), LUMAHOK SA REBOLUSYONG FILIPINO AT DIGMAANG FILIPINO–AMERIKANO; BENIGNO AQUINO, SR. (1894–1947), ISPIKER NG PAMBANSANG ASAMBLEA, KINATAWAN NG TARLAC, SENADOR, AT KALIHIM NG AGRIKULTURA AT KOMERSYO; AT BENIGNO AQUINO, JR. (1932–1983), PUNONG LALAWIGAN NG TARLAC, SENADOR AT LUMABAN SA REHIMENG MARCOS.

ANG TAHANANG ITO AY IPINAHAYAG NA PAMBANSANG PALATANDAANG PANGKASAYSAYAN SA BISA NG BOARD RESOLUTION BLG. 1, S. 1987.