Gusali Ng Zamboanga Normal School

NHCP Photo Collection, 2024

NHCP Photo Collection, 2024

NHCP Photo Collection, 2024

Location: Western Mindanao State University Campus, Normal Road, Zamboanga City

Category: Buildings/Structures

Type: School

Status: Level II - Historical marker

Marker date: 30 April 2024

Installed by: National Historical Commission of the Philippines (NHCP)

Marker text:

GUSALI NG ZAMBOANGA NORMAL SCHOOL

IIPINATAYO NG BUREAU OF PUBLIC WORKS AND HIGHWAYS ANG GUSALING GABALDON NA YARI SA KONKRETO AT YAKAL BATAY SA DISENYO NI JUAN ARELLANO, 1922. ISA SA MGA UNANG GUSALI NG PAARALANG NORMAL SA LABASNG MAYNILA; AT UNANG GUSALI NG PAARALANG NORMAL NA ITINATAG SA MINDANAO. NAGSILBING PANGUNAHING INSTITUSYONG AKADEMIKO SA ZAMBOANGA; NAGING BAHAGI NG ZAMBOANGA NORMAL COLLEGE SA BISA NG BATAS REPUBLIKA BILANG 3272, 1961. ITINALAGA BILANG ZAMBOANGA STATE COLLEGE SA BISA NG BATAS REPUBLIKA BILANG 5492, 1969; AT NAGING PAMPAMAHALAANG UNIBERSIDAD NG KANLURANG MINDANAO SA BISA NG KAUTUSAN 1427, 1978.

Manalipa - Ruta ng Ekspedisyon Magallanes-Elcano sa Pilipinas

NHCP Photo Collection, 2022

Location: Manalipa Island, Zamboanga City

Category: Sites/Events

Type: Site

Status: Level II - Historical marker

Marker date: 21 March 2022

Installed by: National Historical Commission of the Philippines (NHCP)

Marker text:

MANALIPA

RUTA NG EKSPEDISYONG MAGALLANES–ELCANO SA PILIPINAS

MULA SA KATUBIGAN NG CAUIT (CAWIT, LUNGSOD NG ZAMBOANGA) AT SUBANIN (TINATAYANG BAHAGI NGAYON NG LUNGSOD NG ZAMBOANGA), NARATING NG EKSPEDISYON ANG KATUBIGAN NG PULO NG MONORIPA(MANAKIPA, LUNGSOD NG ZAMBOANGA) OKTUBRE 1521. NAISULAT NI ANTONIO PIGAFETTA, TAGATALA NG EKSPEDISYON, NA ANG MGA BANGKA RITO AY SYA RING TIRAHAN NG MGA TAO (TINATAWAG NGAYONG BANGKANG LEPAT, NAGLAYAG SILA PAHILAGANG KANLURAN (TANGWAY NG ZAMBOANGA) AT SUNOD NA NARATING ANG KATUBIGAN NG SULTANATO NG MAGUINDANAO.

ANG PANANDANG PANGKASAYSAYANG ITO AY PINASINAYAAN BILANG AMBAG SA PAGGUNITA SA IKA-500 ANIBERSARYO NG UNANG PAG-IKOT SA DAIGDIG.

Subanin - Ruta ng Ekspedisyon Magallanes-Elcano sa Pilipinas

NHCP Photo Collection, 2022

Location: RT Lim Boulevard, Brgy San Jose Cawa-cawa, Zamboanga City

Category: Sites/Events

Type: Site

Status: Level II - Historical marker

Marker date: 21 March 2022

Installed by: National Historical Commission of the Philippines (NHCP)

Marker text:

SUBANIN

RUTA NG EKSPEDISYONG MAGALLANES–ELCANO SA PILIPINAS

BINANGGIT NI ANTONIO PIGAFETTA, TAGATALA NG EKSPEDISYON, NA NADAANAN NILA ANG PAMAYANAN NG SUBANIN SA KANILANG PAGTAHAK PAHILAGA MULA SA BAHURA AT DAKO NG BASILAN. kARATIG POOK ITO NG CAUIT (LUNGSOD NG ZAMBOANGA). TINATAYANG TUMUTUKOY ITO SA MGA SUBANEN, MGA KATUTUBO NG TANGWAY NG ZAMBOANGA. MULA RITO AT SA PULO NG MONORIPA (MANALIPA, LUNGSOD NG ZAMBOANGA), TUMUNGO ANG EKSPEDISYON PAHILAGANAG-KANLURAN (TANGWAY NG ZAMBOANGA) HANGGANG SA MARATING ANG KATUBIGAN NG SULTANANTO NG MAGUINDANAO. 

ANG PANANDANG PANGKASAYSAYANG ITO AY PINASINAYAAN BILANG AMBAG SA PAGGUNITA SA IKA-500 ANIBERSARYO NG UNANG PAG-IKOT SA DAIGDIG.

Katubigan ng Golpo ng Moro - Ruta ng Ekspedisyong Magallanes-Elcano sa Pilipinas

NHCP Photo Collection, 2021

Location: Zamboanga City

Category: Sites/Events

Type: Site

Status: Level II - Historical marker

Marker date: 2021

Installed by: National Historical Commission of the Philippines (NHCP)

Marker text:

KATUBIGAN NG GOLPO NG MORO

RUTA NG EKSPEDISYONG MAGALLANES–ELCANO SA PILIPINAS

MULA SA KATUBIGAN NG CAUIT AT MONORIPA (CAWIT AT MANALIPA, LUNGSOD NG ZAMBOANGA) AT SUBANIN (TINATAYANG TUMUTUKOY SA MGA KATUTUBONG SUBANEN NG TANGWAY NG ZAMBOANGA), NADAANAN NG EKSPEDISYON ANG KATUBIGAN NG GOLPO NG MORO SA PAGLALAYAG NILA PAHILAGANG-KANLURAN (TANGWAY NG ZAMBOANGA) SUNOD NA NARATING ANG KATUBIGAN NG SULTANATO NG MAGUINDANAO.

ANG PANANDANG PANGKASAYSAYANG ITO AY PINASINAYAAN BILANG AMBAG SA PAGGUNITA SA IKA-500 ANIBERSARYO NG UNANG PAG-IKOT SA DAIGDIG.

Cawit - Ruta ng Ekspedisyong Magallanes-Elcano sa Pilipinas

NHCP Photo Collection, 2021

Location: Cawit, Zamboanga City

Category: Sites/Events

Type: Site

Status: Level II - Historical marker

Marker date: 27 December 2021

Installed by: National Historical Commission of the Philippines (NHCP)

Marker text:

CAWIT

RUTA NG EKSPEDISYONG MAGALLANES–ELCANO SA PILIPINAS

MULA SA BASILAN, NARATING NG EKSPEDISYON ANG KATUBIGAN NG CAUIT (CAWIT, LUNGSOD NG ZAMBOANGA), OKTUBRE 1521. AYON KAY ANTONIO PIGAFETTA, TAGATALA NG EKSPEDISYON, TUMUTUBO SA MGA POOK NA ITO NG MINDANAO ANG MAGAGANDANG URI NG KANELA. ANG MGA PATALIM BUHAT SA PALAWAN AY IPINAGPALIT DITO NG EKSPEDISYON PARA SA KANELA, HINDI SILA NAGTAGAL SA BAHAGING ITO DAHIL SINAMANTALA NILA ANG MAGANDANG IHIP NG HANGIN, NAGLAYAG SILA PAHILAGANG-KANLURAN (TANGWAY NG ZAMBOANGA) AT SUNOD NA NARATING ANG KATUBIGAN NG SULTANATO NG MAGUINDANAO.

ANG PANANDANG PANGKASAYSAYANG ITO AY PINASINAYAAN BILANG AMBAG SA PAGGUNITA SA IKA-500 ANIBERSARYO NG UNANG PAG-IKOT SA DAIGDIG.

Vicente S. Alvarez (1862–1942)

NHCP Photo Collection, 2023

NHCP Photo Collection, 2023

Location: Don Pablo Lorenzo Street cor. Zaragoza Street, Zamboanga City

Category: Personages

Type: Biographical marker

Status: Level II - Historical marker

Marker date: 2010

Marker text:

VICENTE S. ALVAREZ

(1862–1942)

LIDER REBOLUSYONARYO AT LINGKOD BAYAN. ISINILANG, 5 ABRIL 1862. SUMAPI SA KATIPUNAN, NAGTATAG AT NAMUNO NG SANGAY DITO SA ZAMBOANGA, 1892. NANGUNA SA PAGSUKOL NG MGA PUWERSANG PANDIGMA NG ESPANYA, 7 ABRIL 1899; KUTA NG ZAMBOANGA AT FORT PILAR, 4 MAYO 1899. HINIRANG BILANG BRIDGADYER-HENERAL NI PANGULONG EMILIO AGUINALDO. NAGING KATAAS-TAASANG PINUNO NG REBOLUSYONARYO SA ZAMBOANGA AT BASILAN, HUNYO - DISYEMBERE, 1899. LUMABAN NOONG DIGMAANG FILIPINO–AMERIKANO AT NADAKIP, MARSO 1902. NAGING PANGULO NG KOMITE NG MGA LALAWIGANG MORO PARA SA ST. LOUIS EXPOSITION, 1904. NAGLINGKOD BILANG OPISYAL NG KONSTABULARYA NG PILIPINAS; PANGALAWANG GOBERNADOR NG ZAMBOANGA AT HUWES NG TRIBAL WARDS. YUMAO, 4 NOBYEMBRE 1942.

San Ramon Prison and Penal Farm

Photo contributed by Wilmer P. Godoy, 2024

Photo contributed by Wilmer P. Godoy, 2024

Location: Zamboanga City

Category: Buildings/Structures

Type: Prison

Status: Level II - Historical marker

Marker date: 13 November 2014

Installed by: National Historical Commission of the Philippines (NHCP)

Marker text:

SAN RAMON PRISON AND PENAL FARM

ITINATAG SA PATRONATO NI SAN RAMON NONATO COLONIA PENITENCIARIA AGRICOLA UPANG PALAWAKIN ANG AGRIKULTURA SA PAGGAWA NG MGA BILANGONG  MANGGAGAWA, 31 AGOSTO 1870.  PIITAN NG MGA NAHATULANG KALABAN NG PAMAHALAANG ESPANYOL.  KALAUNA’Y DITO ITINAPON ANG MGA NAGKASALANG KRISTIYANO AT MUSLIM. NASUNOG ANG MGA GUSALI SA LABANAN NG PILIPINO AT ESPANYOL, 1899. IPINAGPATULOY NG MGA AMERIKANO ANG PAMAMAHALA DITO, 1901. PINAMUNUAN NG MORO PROVINCE, 1911, NG DEPARTMENT OF MINDANAO AND SULU, 1914, AT NG BUREAU OF PRISONS, 1915. GINAMIT NG MGA HAPON BILANG PIITAN NOONG IKALAWANG DIGMAANG PANDAIGDIG.  ISA SA MGA UNANG KOLONYANG PENAL SA BANSA.

Cesar Cortes Climaco (1916–1984)

Location: Zamboanga City

Category: Personages

Type: Biographical marker

Status: Level II - Historical marker

Marker date: 2009

Marker text:

CESAR CORTES CLIMACO

(1916–1984)

LINGKOD BAYAN AT TAGAPAGTANGGOL NG DEMOKRASYA. ISINILANG SA LUNGSOD NG ZAMBOANGA, 28 PEBRERO 1916. KARANIWANG MANGGAGAWA SA BUREAU OF PUBLIC WORKS, 1935 AT JANITOR-MESSENGER SA COURT OF APPEALS, 1937. NAGTAPOS NG ABOGASYA SA UNIBERSIDAD NG PILIPINAS, 1941. MIYEMBRO NG SANGGUNIANG PANLUNGSOD NG ZAMBOANGA, 1951–53. PUNONG BAYAN SA LUNGSOD NG ZAMBOANGA, 1953–1961. MIYEMBRO NG KABINETE NI PANGULONG MACAPAGAL BILANG ADMINISTRADOR NG OFFICE OF ECONOMIC COORDINATION, 1962. KUMISYONER NG BUREAU OF CUSTOMS, 1962; PRESIDENTIAL ASSISTANT FOR COMMUNITY DEVELOPMENT (PACD), 1963; TAGAPANGULO NG PRESIDENTIAL ANTI-GRAFT COMMISSION (PAGCOM), 1964. TUMUTOL, LUMABAN SA BATAS MILITAR AT NAGPAHABA NG BUHOK BILANG PAGTUTOL SA DIKTADURYANG PAMAHALAANG MARCOS, 1972–1984. MULING NAHALAL NA PUNONG BAYAN SA LUNGSOD NG ZAMBOANGA, 1980. NAHALAL NA MAMBABATAS SA BATASANG PAMBANSA, 1984, SUBALI’T TUMANGGING UMUPO BILANG PROTESTA LABAN SA REHIMENG MARCOS. PINASLANG, 14 NOBYEMBRE 1984.

Bank of the Philippine Islands Zamboanga

NHCP Photo Collection, 2023

NHCP Photo Collection, 2023

Location: Valderrosa Street, Zamboanga City

Category: Buildings/Structures

Type: Bank

Status: Level II - Historical marker

Marker date: 2012

Installed by: National Historical Commission of the Philippines (NHCP)

Marker text:

BANK OF THE PHILIPPINE ISLANDS ZAMBOANGA

ANG BAHAY NA ITO AY NAGSILBING UNANG GUSALI NG SANGAY NG BPI SA ZAMBOANGA, 1912, NA DATING PAGMAMAY-ARI NI DON FRANCISCO BARRIOS. NAGING OPISYAL NA TAHANAN NI HEN. JOHN PERSHING, GOBERNADOR MILITAR NG LALAWIGAN NG MORO, 1909–1913. INILUNSAD ANG IKALAWANG PALAPANG BILANG BPI MUSEUM ZAMBOANGA, 2012.

Taluksangay Mosque

NHCP File Photo

NHCP File Photo

Location: Brgy. Taluksangay, Zamboanga City
Category: Buildings/Structures
Type: House of Worship
Status: Level II: Historical Marker
Marker date: 1992

Installed by: National Historical Institute (NHI)

Marker text:

TALUKSANGAY MOSQUE

UNANG MOSQUE SA PENINSULA NG ZAMBOANGA NA IPINATAYO NI HADJI ABDULLAH MAAS NUNO NOONG MGA TAONG 1885. ITO ANG UNANG SENTRONG ISLAM NA KINILALA NG IBANG BANSA TULAD NG TURKEY, SAUDI ARABIA, INDIA, MALAYSIA, INDONESIA AT BORNEO. ITINUTURO DITO ANG MGA TUNTUNIN, KAUTUSAN AT HURISPRUDENSIYA NG ISLAM NA NAGBUNGA NG MABILIS NA PAGLAGANAP NG ISLAM SA PENINSULA NG ZAMBOANGA, BASILAN AT KAPULUAN NG SULU.

Zamboanga Beach

Location: San Jose Street, Zamboanga City

Category: Sites/Events

Type: Beach

Status: Level II - Historical marker
Marker date: 1952

Installed by: Philippines Historical Committee (PHC)

Marker text:

ZAMBOANGA BEACH

HERE ON THE 10TH OF MARCH, 1945 THE 41ST DIVISION, U.S. ARMY UNDER THE COMMAND OF MAJ. GEN. JENS A. DOE LANDED IN ORDER TO LIBERATE THE CITY OF ZAMBOANGA FROM THE JAPANESE FORCES. LIBERATION COMPLETED ON THE 12TH OF MARCH, 1945.

Fort Pilar

NHCP Photo Collection, 2009

NHCP Photo Collection, 2009

NHCP Photo Collection, 2009

Location: N.S. Valderosa Street, Zamboanga City
Category: Buildings/Structures
Type: Fortification
Status: Level II - Historical Marker and National Cultural Treasure per Presidential Decree No. 260, s. 1973

Marker date: 1949

Installed by: Philippines Historical Committee (PHC)
Marker text:

FORT PILAR

FOUNDED AS SOUTHERN OUTPOST OF SPANISH DOMAIN UNDER THE SUPERVISION OF MELCHOR DE VERA, 1635; ATTACKED BY THE DUTCH, 1646; DESERTED WHEN TROOPS WERE CONCEN-TRATED IN MANILA TO DRIVE AWAY CHINESE PIRATES, 1663; RECONSTRUCTED BY THE SOCIETY OF JESUS, 1666; REBUILT THE MANAGEMENT OF JUAN SICARRA, 1719; STORMED BY DALASI, KING BULIG, WITH 3,000 MOROS, 1720; CANNONADED BY THE BRITISH, 1798; WITNESSED THE MUTINY OF SEVENTY PRISONERS, 1872; ABANDONED BY THE SPANIARDS, 1898; SEIZED BY THE JAPANESE, 1942; TAKEN OVER BY THE REPUBLIC OF THE PHILIPPINES, JULY 1946.

Bahay-Pamahalaan ng Lungsod ng Zamboanga

NHCP Photo Collection, 2009

NHCP Photo Collection, 2009

Location: N.S. Valderosa Street, Zamboanga City

Category: Buildings/Structures
Type: Government center
Status: Level II - Historical marker

Marker date: 1969

Installed by: National Historical Commission (NHC)

Marker text:

BAHAY-PAMAHALAAN NG LUNGSOD NG ZAMBOANGA

(DATING PANLALAWIGANG KAPITOLYONG ZAMBOANGA)

ITINAYO NOONG 1905-1907 NG PAMA-HALAANG PEDERAL NG ESTADOS UNIDOS. ANG GUSALING ITO ANG NAGING LUKLUKAN NG PAMAHALAAN NG LALAWIGANG MUSLIM NOONG PANAHON NG MALA-MILITAR NA PANANAKOP NG MGA AMERIKANO, 1903-1913; NG KAGAWARAN NG MINDANAO AT SULU NOONG PANAHON NG SIBIL NA PANANAKOP NG MGA AMERIKANO, 1914-1920; NG LALAWIGAN NG ZAMBOANGA MULA NOONG 1937 HANGGANG SA KASALUKUYAN.